Alteveerstraat 104
Woonhuis en hekwerk aan de wegzijde ca 1875; voormalig woonhuis en kantoor havenmeester; staat dichtbij de in 1861 gegraven Noord Willemsvaart, de scheepsverbinding  tussen de Drentsche Hoofdvaart en Groningen. Aan de andere kant van het kanaal staat de sluiswachterswoning in dezelfde tijd en trant gebouwd. sobere eclectische stijl. Hek van ca 1910. Vroeger stond achter het huis een stoomgemaal en naast de woning bestond zich een sluis. Het pand herinnert samen met de sluiswachterwoning aan een belangrijke periode in de sociaal economische ontwikkeling van Assen.   

Alteveerstraat 104, RM, IMG 0902 (1)

Amelte ongenummerd
Het schansje van Van Galen ofwel Poepenhemeltje vierkante redoute uit 1672. Genoemd naar de Munsterse bisschop Berend van Galen (Bommen Berend), die zijn leger van 18 op 19 juli van dat jaar liet overnachten bij Amelte aan de oevers van het Deurzer diep. Ter bescherming van de tent van de vorstbisschop werd deze redoute gebouwd. In 1985 gerestaureerd. De bijnaam Poepenhemeltje komt van het scheldwoord voor mensen uit Westfalen.  

Amelte  ongenum. Poepenhemltje   RM DSCF6410

Anreep 6
Boerderij met zijbaander (19de eeuws)

Anreep 6, RM,  2012,  IMG 8929 (4)

Anreep 8
Boerderij met achterbaander: verwoest door storm na een ondeugdelijke restauratie. (19de eeuws)

Anreep 6-8, RM, nr.8 verwoest door storm en afgebroken, IMG 0915 (3)

Beilerstraat ongenummerd

Achtkante theekoepel en houten duiventil (voormalig Port Natal). De theekoepel dateert van omstreeks 1840. Beide bouwsels herinneren aan het landgoed Port Natal dat het hele terrein van het huidige ziekenhuis omvatte en doorliep tot het voormalige Aardscheveld (nu Van Boeijen-Oord/Licht en Kracht). Het landgoed heeft eerder de naam Dennenoord gehad en was destijds eigendom van de voormalige burgemeester van Assen H.J. Oosting.  

Beilerstraat ongenummerd RM     DSCF6446

Beilerstraat ongenummerd RM     DSCF6448

Beilerstraat 5-7
Woonhuis met koetshuis  (ca 1875); sobere eclectische stijl. Valt op door de afwijkende rooilijn en gepleisterde gevel met schijnvoegen.

Beilerstraat 5-7, RM, IMG 0665 (1)

Beilerstraat 9
Woonhuis  (ca 1895); overgangsstijl.

Beilerstraat 9, RM, IMG 0671 (1)

Beilerstraat 10
Woonhuis  ca 1905; overgangsstijl met kenmerken van art nouveau en neorenaissance.

Beilerstraat 10, RM, IMG 0673 (2)

Beilerstraat 20
Woonhuis De oude pastorie; gevelsteen met daarin 1870 J.W. Smidt. Heeft dienst gedaan als pastorie voor de Jozefkerk; eclectische stijl.  

Beilerstraat 20, RM, IMG 0688 (3)

Beilerstraat 24
Woonhuis (Radio Drenthe)  (ca 1885) Eclectische stijl; heeft lange tijd dienst gedaan als muziekschool en dependance van de HBS.

Beilerstraat 24, RM, IMG 0698 (2)

Beilerstraat 30
Rijks Hogere Burgerschool (1867 H.C. Winters) eclectisch met neoklassiek fronton. Na 1972 opgenomen in de Openbare Scholengemeenschap Assen, het latere Dr.Nassaucollege. In gebruik geweest bij de Dag Hammarskjoldscholengemeenschap voordat deze fuseerde met het Dr. Nassaucollege. Uitbreidingen uit 1907 en 1917 zijn in 2003 gesloopt als voorbereiding voor vernieuwing t.b.v. RTV Drenthe. 

Beilerstraat 30, IMG 0469 (1)  

Beilerstraat 41
Woonhuis en bijbehorende tuin Oakland  (1878) gebouwd voor E.P.J.W. Hartogh Heijs van Zouteveen (gevelsteen in achtergevel). Van de bijzondere tuin met verscheidene uit Zuid-Afrika geimporteerde planten is na een ingrijpende aanpassing tbv nieuwe bestemming als advocatenkantoor weinig meer over. In de voortuin staat nog wel een majestueuze slangenden. 

Beilerstraat 41,  RM    DSCF6513

Beilerstraat 61, 63 en 65
Woningen (1905) jugendstil/neorenaissance.

Beilerstraat 61-63-65,  RM   DSCF6524

Beilerstraat 82
Woonhuis en bakstenen hekpijlers met steunberen De Eerste Steen (1907 G. Stel) Gebouwd als boshuisje voor H.J. Oosting, eigenaar van het landgoed Dennenoord, dat later werd gesplitst in De Eerste Steen en Port Natal. Aanvankelijk gebouwd zonder de dakruiter met bel; overgangsstijl. De naam De Eerste Steen staat in de hekpijlers. Aan de achterkant de namen van Adriaan Abraham Oosting (1874-1951) en Petrus Oosting 1872-?   met het jaartal 1886.

Beilerstraat 82,  RM    DSCF6449

Beilerstraat 84
Boswachterwoning anno 1813 maar met jaarankers 1789 (oprichtingsjaar landgoed Eerste Steen).

Beilerstraat 84,  RM    DSCF6455

Beilerstraat Zuiderbegraafplaats
Toegangshek uit 1892. Parkaanleg J.Vroom sr. Begraafplaats zelf is beschermd als gemeentelijk monument. Uitbreidingen in 1925 en 1941. Hekwerkpijlers bekroond met vazen als doodssymbool. Hekwerk is karakteristiek voor begraafplaatsen uit het eind van de negentiende eeuw.

Beilerstraat 86,  Zuiderbegraafplaats    RM    DSCF6479

Beilerstraat 86, Zuiderbegraafplaats, RM, IMG 0835 (12)

Brink 1

Brink 1, RM, IMG 0549
Gouvernementsgebouw en interieur (Drents Museum) (1882-1886 rijksbouwmeester J. van Lokhorst) neogotiek.   Beeldhouwwerk uit de ateliers van Stolzenberg uit Roermnond. Laat gotische baksteengotiek. Oude provinciehuis op dezelfde plek afgebroken in 1884 maakte deel uit van het kloostercomplex Maria in Campis, dat in 1601 in handen kwam van het provinciaal bestuur van Drenthe. Gebouwd door de Asser aannemer Taeke Boonstra. Interieur met muurschilderingen naar ontwerp van Weense kunstenaar Georg Sturm uitgevoerd door de Duitse broers Florack. Tot 1973 in gebruik als provinciehuis, daarna Drents Museum. In de statenzaal de namen en wapens van de toenmalige gemeenten in Drenthe en taferelen uit de Drentse historie. In de gevel reliefportretten van koning Willem 3 en koningin Emma, die het Nederlandse wapen flankeren. Bovenop een beeld van de 'oer-Drent' met speer.

Brink 2-3, RM, Drents museum,gouvernementsgebouw IMG 0480 (1)

Brink 2 en 3
Voormalige kloosterkerk  (1661-1664 zuidmuur deels anno 1258, verlenging in 1817). In de noordmuur resten van een romaans portaal. In gebruik geweest als gemeentehuis van Assen.

Brink 2-3, RM, Kloosterkerk IMG 0480 (2)

Brink 4
Rijksarchief, interieur en restant voormalige kloostergang (middeleeuws) (1897-1901 C.H. Peters en J. van Lokhorst). Staat op de plaats waar de pastorie van de hervormde kerk stond, die in 1897 is afgebroken. Hollandse renaissancestijl. Rijksarchief gaf tot 1973 ook het Drents Museum onderdak. 

Brink 4, RM, Drents archief, IMG 0557 (1)

Brink 5,6, en 7
Ontvangershuis met stoep en middeleeuws keldergewelf (restant van priesterwoning) (1698) Oudste woonhuis van Assen. Gerestaureerd in 1957-1959. Woonhuis van de ontvanger generaal van Drenthe, ook in gebruik als Prinsenhof van Drenthe (logeeradres voor de stadhouders). Koning Lodewijk Napoleon verbleef er tijdens zijn bezoek aan Assen in 1809, waarin hij het dorp stadsrechten heeft verleend. Het oorspronkelijke Ontvangershuis werd in de as gelegd door de grote binnenstadsbrand op 11 augustus 1676. Pas in 1698 werd het herbouwd. In 1813 werd het huis verkocht aan een particulier. Tussen 1822 en 1830 is er een nieuwe gevel voor het pand, oorspronkelijk gebouwd van kloostermoppen, gezet. De tuin is ingericht in de Nederlandse stijl van de 18e eeuw. De beelden in de tuin zijn van elders afkomstig. Het hek komt van een afbraak in Meppel en  havezathe Laarwoud in Zuidlaren (anno 1756).

Brink 5,6,7, RM, Ontvangershuis, IMG 0580 (1)

Brink 8
Huize Tetrode met beschilderde wandbespanning (1822) neoclassicistisch. Kwam in 1930 in handen van de gemeente Assen en diende lange tijd diende als representatieruimte en trouwzaal. In de trouwzaal zijn geschilderde behangsels die vermoedelijk dateren van 1822. Deze behangsels zijn op doek geschilderde landschappen. Het huis is nu onderdeel van het Drents Museum (kantoren).

Brink 8, RM, Huize Tetrode, IMG 0584 (2)

Brink 9
Huis van Bewaring  (1842-1844) neoclassicistisch.
gebouwd ter vervanging van de zeer bouwvallige gevangenis uit 1609 aan de Kloosterstraat. In 1992 is het HvB gesloten. Nu onderdeel van het Justitiecomplex.

Brink 9, RM, Huis van Bewaring, IMG 0558 (1)

Brink 30/31a
Woonhuis van het Asser type  (ca 1860?) met omlijste ingangspartij en zware kroonlijst. Voorheen herberg van Tabingh. Was van oorsprong langer, maar moest gehalveerd om plaats te maken voor de aanleg van de Torenlaan in 1810.

Brink 30-31a, RM, IMG 0560 (1)

Brink 32 t/m 35c
Dubbel woonhuis van omstreeks 1860, ingrijpend verbouwd in 1893. In 1984 inwendig verbouwd tot appartementen. Druivenornamenten herinneren aan distilleerderij E.A. Smidt, die in het pand was gevestigd. 

Brink 32-35c, RM, IMG 0562 (2) 

Brink 36-36a en 37
Woonhuis  (ca 1905) jugendstil/neorenaissance.

Brink 36, 36a, 37, RM, IMG 0566 (1)

Brink 38
Tuinkoepel uit 1874 in Gouverneurstuin, oorspronkelijk gebouwd als wachtgelegenheid voor treinreizigers tegenover het station aan de Overcingellaan in Assen. Verplaatst vanwege de bouw van een nieuw SNS-rayonkantoor. Nieuwe bestemming als theekoepel, verbrand en gerestaureerd in 2002.  Het koepeltje is vermoedelijk vanaf de bouw geëxploiteerd als wachtgelegenheid voor treinreizigers die geen gebruik wensten te maken van de stationswachtkamer.

Brink 38 Gouverneurstuin, 2013, IMG 0546 (4)

Brink 40
Woonhuis De Kloosterhof.

Brink 40, RM, IMG 0572 (1)

Brink 41
Voormalig telegraaf en postkantoor (1874) neogotiek
Het eerste Telegraafkantoor stond hier al in 1854. Het huidige pand dateert uit 1874 en was later o.m. meisjesschool, leeszaal en jongerencentrum. Nu is het een kantoor.

Brink 41, RM, IMG 0574 (1)

Brink 42
Rechter bouwhuis van het voormalige Drostenhuis  (herbouwd in 1973 naar voorbeeld van bouwhuis uit 1774-1778)
Was van oorspong paardenstal en dienstwoning, maar vanaf 1806 Heerensociëteit. Later VORK-gebouw en VVV-kantoor.

Brink 42, RM, IMG 0576 (1)

Brinkstraat 4
Paleis van Justitie (1838-1840 L. de Beer/A. Krommers) neoclassicistisch met ionische pilasters en fronton met tekst 'Sine justitia nulla libertas'  “zonder gerechtigheid geen vrijheid”.

Brinkstraat 4, Paleis van Justitie, RM, IMG 0657 (1)

Burg. Gratamastraat 16
Woonhuis (één met Parkstraat 25)
Dubbel WOONHUIS in 1932-1933 gebouwd voor J.G.F. Benes naar een ontwerp van de architect A. van Oosten. Het vrijstaande pand is gebouwd in de stiji van de Haagse School en is georienteerd op het Parkplein. De expressionistische baksteenarchitectuur van het pand sluit mooi aan op die van de diverse, functionalistische en in aan de Amsterdamse School verwante stijl gebouwde panden in het stadsdeel Oud-Zuid, waar dergelijke in de periode 1925-1940 onder architectuur gebouwde woonhuizen voor een belangrijk deel het gezicht van de wijk bepalen. De bescherming van het pand beperkt zich tot de vooroorlogse hoofdvorm.

Burg.Gratamastraat 16 , RM, IMG 0309 (2)

Collardslaan 1
Woonhuis met aangebouwd koetshuis erfbeplanting en giet- en smeedijzeren hekwerk.

Collardslaan 1,    RM    DSCF6632

Collardslaan 2
Woonhuis  (ca 1890 neoclassicistisch).

Collardslaan 2,     RM    DSCF6637

De Lariks 1
Landhuis en tuin met erfbeplanting De Lariks (1914-1915 J. Stuivenga). Landhuis in cottagestijl gebouwd in opdracht van minister J.T. Cremer voor jonkheer H. E. E. Roell, die toezicht moest houden op de ontginning van het Zeijerveld. Lange tijd kantoorgebouw en kraamopleidingscentrum voor de Drentse kruisvereniging, later gezinsvervangend tehuis voor kinderen van met name NAM-medewerkers. Sinds enkele jaren weer woonhuis.

De Lariks 1,   2013 RM        IMG 5223

De Lariks 1,   RM Jaar onbekend orig020

Dr. Nassaulaan 1
Woonhuis met aangebouwd koetshuis en giet- en smeedijzeren hekwerk aan de voorzijde hoog gebogen hek van giet- en smeedijzer links tegen huis tussen voortuin en koetshuis en rechts tegen het huis een hek tussen de voor- en achtertuin.  (1809) middenganghuis neoclassiscisme.

Dr. Nassaulaan 1, RM, IMG 0708 (1)

Dr. Nassaulaan 3
Woonhuis met tussenlid aan kerk en bakstenen erfscheiding (pastorie RK-kerk) (ca 1890 gebouwd als herenhuis).

Dr. Nassaulaan 3, RM, IMG 0714 (2)

Dr. Nassaulaan 3a
RK-kerk met interieur en bakstenen erfscheiding (1933-1934 J. van Dongen en Assenaar J. Göbel)
Parochiekerk Maria ten Hemelopneming is een zaalkerk met zadeldaktoren gebouwd in traditionalistische stijl, verwant aan de Delftse school. Vlak voor de oorlog is begonnen met de plaatsing van gebrandschilderde ramen, die het leven van Maria verbeelden. Opvolger van een kerk aan de Vaart. De pastoor woonde op Nassaulaan 3. Dat pand heeft een overdekte verbinding met de kerk.

Dr. Nassaulaan 3a, RK.kerk, RM, IMG 0739 (1)

Dr. Nassaulaan 3b-3c
Parochiehuis RK kerk en bakstenen erfscheiding (1934-1935 J. van Dongen).

Dr. Nassaulaan 3b-3c, parochiehuis, RM, IMG 0716

Dr. Nassaulaan 5
Voormalig Gymnasium (1824). Gebouwd als Latijnse school, de aanbouw is van 1853. Opgericht door Hendrik Jan Nassau, doctor in de letteren, die eerder in Assen een Franse kostschool was begonnen. Het was behalve school ook woonhuis van Nassau, naar wie ook de laan en het Nassaucollege is genoemd. Hij bleef tot 1851 rector. Gebouw is in 1974 in gebruik genomen door Justitie en sinds enkele jaren in gebruik als rayonkantoor van Staatsbosbeheer.

Dr. Nassaulaan 5, vrm. Gymnasium, RM, IMG 0718 (1)

Dr. Nassaulaan 7
Woonhuis in chaletstijl (1876) eclectisch met neogotische details
Het ‘chalet’ staat schuin op de hoek met het Van der Feltzpark. Een voorbeeld van de eclectische architectuur met gotische en chaletinvloeden. Bewoond geweest door chirurg dr. la Chapelle. Later woonhuis van ziekenhuisdirecteur dr. Bast, maar al geruime tijd kantoor. Gerestaureerd door automatiseringsbedrijf Wisdom, dat in 2003 evenwel uitweek naar de erachter gelegen villa Aschwing. De serre was vroeger een veranda. Achtkantige gietijzeren kolommen met bewerkte kapitelen. Van oorsprong liep het dak aan de linker en rechterzijde wat verder door.

Dr. Nassaulaan 7, RM, IMG 0721 (1)

Dr. Nassaulaan 8
Woonhuis (ca 1885) neorenaissance. De burgemeesters De Dreu en Agter hebben er gewoond. Originele houten dakkapelletjes met zinken wangen en uitkragende zadeldakjes.

Dr. Nassaulaan 8, RM, IMG 0723 (2)

Dr. Nassaulaan 9
Villa Aschwing en ijzeren hekwerk langs wegzijde  (1877) eclectisch
Heeft een plattegrond in de vorm van een kruis. Een markant hoog souterrain en een breed balkon en bovenop een ‘halve verdieping’(mezzanino). De villa is gebouwd in opdracht van ene Bolman, inspecteur van het lager onderwijs. Later is het bewoond door notaris Venema en na de oorlog door jonkheer Alting von Geusau, die naar Assen was gekomen als advocaat-procureur. Vanaf de jaren 50 was er een commandopost gevestigd voor de Bescherming Bevolking. Voor het regionale commando van de BB is een atoomvrije bunker in de tuin gebouwd. De naam is in 2003 van de gevel verdwenen toen automatiseringsbedrijf Wisdom er intrek in nam.

Dr. Nassaulaan 9, RM, IMG 0726 (1)

Dr. Nassaulaan 12
Woonhuis Betsy  (1897 T. Boonstra) neorenaissance. Woonhuis van Commissaris der Koningin Relus ter Beek tot diens overlijden in 2008. Het pand heeft net als veel andere woonhuizen aan de Nassaulaan een veranda aan de straatzijde, hetgeen herinnert aan de tijd dat de huizen zijn gebouwd: aan een zandpad met uitzicht op de Hertenkamp. De naam verwijst naar Betsy Offerhaus, een vroegere bewoonster.

Dr. Nassaulaan 12, RM, IMG 0729

Dr. Nassaulaan 16
Woonhuis.

Dr. Nassaulaan 16, RM, IMG 0732 (1)

Dr. Nassaulaan 20
Woonhuis (voormalige woning CdK) (1915 G. Knuttel) villa in cottagestijl. Gebouwd voor rechter A. Dorhout Mees. Symmetrische bakstenen opbouw met inzwenkend zadeldak. Heeft dienst gedaan van 1945 tot 1989 als ambtswoning van de Commissaris der Koningin. Commissaris Oele woonde er als laatste. Daarna is het in particuliere handen overgegaan.

Dr. Nassaulaan 20, RM, IMG 0735 (2)

Gedempte Singel 2-4
Winkel/woonhuis (ca 1900) eclectisch. De 'Finse Winkel'  is fraai gerestaureerd.

Ged. singel 2-4, RM, IMG 0896 (3)

Groningerstraat 14-16
Bethel kerk voormalige synagoge  (1901 J. Smallenbroek) neorenaissance. verbouwd in 1947 voor de christelijk gereformeerde kerk. De synagoge herinnert aan een grote joodse gemeenschap in Assen, waarvan enkele honderden in de Tweede Wereldoorlog zijn weggevoerd en vermoord door de bezetter. In de directe omgeving van de synogoge woonden de meeste Asser joden. Voor de slachtoffers van de oorlog is aan het begin van de Oudestraat een gedenkteken geplaatst.

Groningerstraat 14-16, RM, Bethel kerk, vrm. synagoge, IMG 0910 (1)

Gymnasiumstraat 1
Woonhuis en hekwerk aan voorzijde. Een bakstenen woonhuis van het Asser type uit 1870 met een opvallende houten veranda met geschulpte randen. Hek met giet- en smeedijzeren elementen. In de entree een paneeldeur met raamijzers en een bovenlicht met gietijzeren levensboom. Smeedijzeren balustradehekken. Ook in de tuin een Chamae-cypres van een eeuw oud.

Gymnasiumstraat 1, RM, IMG 0906 (2)

Hertenkamp ongenummerd
Hertenstal (1875). De hertenkamp is aangelegd in 1842. De gouverneur van Drenthe kreeg een koningshert cadeau dat gevangen was bij Gasselte. Het hert werd door zijn weduwe geschonken aan de stad. Het gemeentebestuur wilde de tachtig gulden aanlegkosten niet betalen en daarom hebben enkele notabelen uit de stad er maar een schenking van gemaakt. De stal is wat later gebouwd en in 2002 gerestaureerd.

Hertenkamp,ongenummerd,  RM,  IMG 9812 (5)

Hertenkamp 1
Woonhuis met interieur  (1875 J. ten Horn) gebouwd voor mr. C.L. Kniphorst; eclectisch.

Hertenkamp 1, RM, IMG 9819 (1)

Hertenkamp 4,5,6,7 en 8
Voormalige officierswoningen (1895) neorenaissance.

Hertenkamp 4,5,6,7,8, RM,  IMG 9826 (1)

Hoofdvaartsweg 162
Ontginningsboerderij met deels nog originele beplanting, krimpentype met langsdeel  (ca 1860) neoclassicistisch.
Langs dit deel van de Drentse Hoofdvaart stonden oorspronkelijk vijf van soortgelijke boerderijen. Nu zijn er nog drie over, waarvan deze in de meest oorspronkelijke staat. 

Hoofdvaartsweg 162,   RM IMG 7864

Kanaal 45
Voormalige sluiswachterswoning. Dankzij het graven van het Noord Willemskanaal in 1861 kwam Assen aan een doorgaande scheepvaartroute te liggen tussen Groningen en het westen van het land. In de loop van vorige eeuw verloren de Vaart en het Kanaal steeds meer van hun  functie. Trein, trammetje en bus namen de rol over van de snik en de stoomboot. In het kanaal is de voormalige Sluis 1 nagebootst. De sluiswachterswoning is nog origineel.

Kanaal 45,RM,  IMG 9961 (3)

Kerkhoflaan Noorderbegraafplaats (1823)

Toegangshek (1859 door Nering Bogel Deventer).

Noorder begraafplaats, RM, IMG 9970 (3)

 

Grafmonument familie Brumsteede (1881 neogotiek Asser IJzergieterij).

Grafzerk fam. Brumstede, IMG 0367 (1)

Grafmonument familie Van Bulderen  (1872 Asser ijzergieterij).

Grafzerk fam. Van Bulderen, IMG 0362 (1)

Het toegangshek kent een overdaad aan doodssymbolen. De begraafplaats zelf is een van de oudste van de Drenthe. Op de begraafplaats veel graven met ijzeren hekwerken. Veel graven van Asser notabelen, waarbij opvalt dat de eerste bewoners van de Vaart nagenoeg allemaal in hetzelfde perk zijn begraven.

Kerkplein 1/ Collardslaan 2a
NH-Jozefkerk (1848 C.J. Spaan) met Van Dam orgel (1896) en consistorie. Gerestaureerd in 1982.
Het gebouw is een zgn. “Waterstaatkerk”, een neo-classicistisch ontwerp van de hoofdingenieur Waterstaat en Publieke werken. Kenmerk van de Waterstaatkerk is de hang naar symmetrie. Naam Jozefkerk stamt uit 1964. Voordien heette het de Grote kerk, maar de hervormden wilden een bescheidener en oecumenischer naam. In 2002 voorzien van jaartal in romeinse cijfers op fronton.

Kerkplein 1, RM IMG 9988 (2)

Kerkplein 1-Collardslaan 2a, RM IMG 9988 (1)

Kerkstraat 5 en 7
Woonhuis.

Kerkstraat 5-7,RM,  IMG 0084 (3)

Kerkstraat 20-22-24
Winkel-woonhuis  (1905 M. de Vries) jugendstil met beschildering 'magazijn voor glas, aardewerk en luxe-artikelen.

Kerkstraat 20-22-24, RM, IMG 0001 (2)

Kloosterstraat 1
Voormalig Drostenhuis  (1774-1778 A. M. Sorg) Lodewijk de veertiende-stijl en tuinmuur gebouwd in 1848 van hergebruikte kloostermoppen van de voormalige gevangenis . In 1895 is daarin een oude pomp geplaatst op de plek waar in de middeleeuwen al een waterput was. Het Drostenhuis is gebouwd als woonhuis voor de Drost van Drenthe, de voorzitter van het college van Drost en Gedeputeerden. Het gebouw kostte het in die tijd astronomische bedrag van ruim f 60.000. Op deze plek stond in de middeleeuwen het huis van de abdis van het klooster. Tot 1940 ambtswoning van de Gouverneur des Konings (later CdK), daarna kantoorruimte provinciehuis en vanaf 1973 onderdeel van het Drents Museum.
Kloosterstraat 2 linker bouwhuis van het voormalige Drostenhuis (1774-1778 A. M. Sorg). Van oorsprong koetshuis en paardenstal (nu opslag Drents Museum).

Kloosterstraat 1, RM, IMG 0108 (2)

Kloosterstraat 3
Woonhuis (ca 1885) eclectisch.

Kloosterstraat 3, RM,  IMG 0112 (3)

Kloosterstraat 6-8
Boerderij/woonhuis (ca 1820) gerestaureerd 1972. Hier stond al bebouwing in de periode dat Assen een kloosternederzetting was. In de 17e eeuw stond hier een van de drie kloosterboerderijen.

Kloosterstraat 6-8, RM, IMG 0129 (2)

Markt 7
Woonhuis Pelinckhuis (voormalig zusterhuis)  (1840)
Assenaren spreken nog steeds van het zusterhuis, maar begin negentiende eeuw woonde hier de welgestelde familie Pelinck. Het huidige bankgebouw dankt zijn naam aan de witte zusters die er vanaf 1936 woonden. Het klokkentorentje met kruis op het pand herinnert nog aan de religieuze geschiedenis. Bij het huis hoorde een Engelse tuin die doorliep tot het pand van Mulder aan de andere kant van de Weiersstraat. De muur en de fraaie beuk ernaast herinneren nog aan die tuin. Door de aanleg van de verkeersweg in 1959 (de doorbraak) bleef er van de tuin weinig over. De weg was nodig om het doorgaand verkeer naar Groningen door de stad te leiden (via de Gedempte Singel.

Markt 7, RM, IMG 0146 (2)

Markt 11 en 13
Woonhuis Hofstedehuis (1783-1784 door A. M. Sorg gebouwd voor eigen rekening)  
Het Hofstedehuis is genoemd naar een van de bewoners uit het begin van de 19e eeuw: Mr. Coenraad Wolter Ellents Hofstede. Lange tijd is het pand bekend geweest als HCR Royal van de familie Bies. Het pand is in 1978 gerestaureerd. De pui van het Chinees restaurant is een dissonant in het geheel en maskeert dat het van oudsher bij het herenhuis hoorde.

Markt 11-13, RM, IMG 0149 (2)

Markt 17, 17a en 18
Winkel/woonhuis. Op deze plek was in de zeventiende eeuw al de herberg De Koppelpaarden gevestigd. Het was een van de eerste gebouwen buiten de singels van het voormalige kloosterterrein en kende behalve overnachtingsmogelijkheden voor reizigers ook een grote paardenstal. Alleen het hoekpand (opmerkelijk genoeg slechts gemeentelijk monument) heeft daar nog originele onderdelen van bewaard. De Koppelpaarden was de plek waar de paarden van de postkoets Groningen-Meppel werden ververst. In de gevel een mozaiek dat herinnert aan de vroegere bestemming.  

Markt 17-17a-18, RM, IMG 0153 (1)

Marsdijk 5
19de eeuws boerderijcomplex (boerderij met achterbaander, stookhokje met afhang en houten schuurtje onder schilddak) Restant van het dorp Peelo.

Marsdijk 3-5, RM,  IMG 0013 (5)

Marsdijk 3-5, RM,  IMG 0013 (8)

Nieuwe Huizen  8
Winkel/woonhuis drogisterij Griever  (1864) Gebouwd voor drogisterij J. A. Steenmeijer. 

Nieuwe Huizen 8, RM, IMG 0174 (1)

Noordersingel 45
Woonhuis (notariskantoor) (1870).

Noordersingel 45, RM, IMG 0185 (1)

Oosterhoutstraat ongenummerd
Voormalig Wilhelminaziekenhuis  (1930-1932 J. en Th. Stuivinga met terracotta gevelornamenten van W.C. Brouwer 1930) traditionalistisch. Gerestaureerd in 2000 waarbij de achthoekige beltoren in ere is hersteld. Nu kantoorgebouw.

 

Oosterhoutstraat ongen vm WZA, RM, IMG 0188 (1)

Oosterhoutstraat 15, 17, 19, 21/ Parkstraat 1, 3, 5
Woningcomplex blok 1 

BLOK 1   Oosterhoutstraat 15-17-19-21, RM, IMG 0195 (1) 

Oosterhoutstraat 23, 25, 27/ Parkstraat 2, 4, 6-8 
Woningcomplex blok 2

BLOK 2  Oosterhoutstraat 23-25-27, RM, IMG 0201 (5)

Oostersingel 3 en 5
Woonhuis met bijbehorend koetshuis  (ca 1870).

Oostersingel 3-5, RM, IMG 0216 (2)

Oostersingel 19
Winkel/ woonhuis Borneo (ca 1915 M. de Vries) jugendstil. Gebouwd voor weduwe Lamberts.

Oostersingel 19, RM, IMG 0224 (3)

Oostersingel 25
Woonhuis met erfscheiding aan voorkant (landbouwhuis) (ca 1885) eclectisch.

Oostersingel 25, RM, IMG 0229 (2)

Oostersingel 27
Buitenplaats Overcingel (buitenhuis gebouwd in 1777-1778 door A.M. Sorg voor de ontvanger-generaal van Drenthe J. van Lier, stijl Lodewijk XVI, tuin/parkaanleg (1823 L.P.Roodbaard), schuur, smeedijzeren hekwerk met twee inrijhekken, chinese koepel, heksenbol op smeedijzeren voet, twee brugleuningen met kettingen, zonnewijzer op sokkel, hardstenen sokkel en tuinmanswoning Stationsstraat 28 uit 1909. Het landgoed is nog steeds bezit van de familie Van Lier. De naam 'betekent 'aan de overkant van de cingel' . Het was een van de eerste gebouwen buiten de grachten (cingels) rond het oude stadscentrum van Assen. Park en tuin (5 hectare) zijn natuurmonument en zijn op verzoek te bezichtigen.

Oostersingel 27, RM, IMG 0236 (1)

Parkstraat 25
Woonhuis (een met Burg. Gratamastraat 16 zie aldaar).

Parkstraat 25, RM, IMG 0309 (3) 

Plataanweg 3
Woonhuis (1931 J.F.A. Gobel).

Plataanweg 3, RM, IMG 0242 (2)

Plataanweg 33
Woonhuis (1927-1928 A. van Oosten) expressionistisch (Amsterdamse school) gebouwd voor J.Levie. Maakt deel uit van een groepje rietgedekte villa's uit dezelfde periode.

Plataanweg 33, RM, IMG 0251 (1)

Port Natalweg 2
Woonhuis De Pauw in 2002 omgedoopt in De Uiver (vanwege de inspiratiebron van de architect) (1934 T. de Haan) uitgebrand, gerestaureerd en weer uitgebrand in 2002. Nieuwe restauratie en uitbreiding gereed in 2007. Expressionistisch (Amsterdamse school).

Port Natalweg 2, RM, IMG 0258 (1)

Stationsstraat 1
Winkel/ woonhuis Borneo (een met Oostersingel 19 zie aldaar).

Stationsstraat 1, RM, IMG 0264 

Stationsstraat 11
Woonhuis met enkel interieur onderdeel (gebrandschilderd glas en trapleuningen met zware trappalen) en smeed/gietijzeren hekken aan straatzijde Huize Ebbenerve  (1873-1875 gebouwd voor kapitein ter zee G.F. Servatius, verbouwd en verhoogd in 1906/07 door J. Smallenbroek). neoclassicistisch.

Stationsstraat 11, RM, IMG 0260 (2)

Stationsstraat 28
Dienstwoning bij Oostersingel 27. Woonhuis van de tuinman van het landgoed Overcingel.

Stationsstraat 28, RM, IMG 0274 (1) 

Torenlaan 1
Woonhuis  bouwjaar 1903

Torenlaan 2 en 4-4a
Woonhuis 

 

Torenlaan 3-5
Dubbel woonhuis bouwjaar 1904 rijk versierd woonhuis met jugendstilkenmerken. Maakt deel uit van een rijtje herenhuizen uit het begin van de twintigste eeuw, die lange tijd op de nominatie stonden gesloopt te worden om plaats te maken voor een nieuw provinciehuis. Acties voor behoud van de achterliggende Gouverneurstuin hebben de provincie doen besluiten tot een nieuw onderkomen aan de andere kant van het Asser Bos aan de Westerbrink (die door Hoofdlaan-Nassaulaan-Torenlaan in een rechte lijn met de Brink is verbonden). Behoort tot rij herenhuizen die op de nominatie stonden voor sloop t.b.v. nieuw provinciehuis. 

  

Torenlaan 6
Woonhuis 

 

Torenlaan 11
Woonhuis met Berlage-kenmerken (1906 J. Smallenbroek). Woonhuis van onder meer notaris Klaucke.

Vaart NZ 6
Woonhuis met rechts smeed/gietijzeren hekken aan straatzijde (ca 1875)

Vaart NZ 6      RM      IMG 7383

Vaart NZ 26
Woonhuis van het Asser type en stoeppalen met kettingen  (ca 1830). De mooiste voorbeelden van huizen van het Asser type staan aan de Vaart Noordzijde nummers 26, 28 en 30: huizen zonder verdieping maar met verhoogde middenpartij. Nummer 26 heeft luiken met ‘dubbele uitkijk’.

Vaart NZ 26      RM        IMG 7391

Vaart NZ 28
Woonhuis van het Asser type en stoeppalen met kettingen (ca 1860). Bijzondere versieringen boven de ramen.

Vaart NZ 28      RM      IMG 7394

Vaart NZ 30
Huis van het Asser type  (ca 1840). In zijn uiterlijk het meest oorspronkelijke van de woningen aan de Vaart. Het pand  is naar achteren toe vergroot, maar niet verhoogd, zoals de meeste panden aan de Vaart.

Vaart NZ 30      GM     IMG 7398

Vaart NZ 36
Woonhuis Het Witte Huis  (1821 verhoogd in 1823) met klassiek fronton en empirekenmerken. gerestaureerd in 1978.
Dit huis werd gebouwd in opdracht van Hendrik Jan Oosting in de jaren 1832-1856 burgemeester van Assen. In de frontspies van de voorgevel bevindt zich een wapenbord met daarop het wapen van de huidige bewoner (Braam). Bij een restauratie is het huis in oorspronkelijke staat teruggebracht, maar het interieur is wel ingrijpend gewijzigd. Oorspronkelijk was het huis er een van het Asser type, maar later verhoogd.

Vaart NZ 36      GM      IMG 7402

Vaart NZ 42
Woonhuis met stoeppalen met kettingen  (ca 1880)
Empirestijl met boven een dubbele attiek.  

Vaart NZ 42      RM     IMG 7409

Vaart NZ 48
Huis van het Asser type en stoeppalen met kettingen (ca 1830) neoclassicistisch.

Vaart NZ 48,  GM IMG 7490

Vaart NZ 50
Woonhuis en stoeppalen met kettingen.

Vaart NZ 50,  RM IMG 7491 

Vaart NZ  66b en 68
Woonhuis met smeedijzeren  hekwerk ‘Huis met het stoepie’ (1819) gebouwd voor Wolter Hendrik Hofstede, de zoon van de gouverneur Petrus Hofstede. Jugendstiltoegang aangebracht in 1903, waarbij het huis gesplitst werd in twee woningen.

Vaart NZ 66b 68,  RM     IMG 7503

Vaart NZ 76
Woonhuis Huis met de vazen (1883) gebouwd voor zeepzieder H. Westra. Neorenaissance
De vazen zijn  te vinden in het middengedeelte van het huis. Vroeger bewoond door Heiko Westra, in 1875 oprichter van de zeepziederij op nummer 78.

Vaart NZ 76,  RM IMG 7522

Vaart NZ 88 
Woonhuis en stoeppalen met kettingen Zonnehoek  (ca 1870)
Villa Zonnehoek is een bijzonder model woning met vooruitstekend middengedeelte. Juwelier Klaas Oosterhof begon hier zijn imperium. Na een brand is het enkele jaren geleden herbouwd in oorspronkelijke staat.

Vaart NZ 88,  RM      IMG 7531

Vaart NZ 114
Woonhuis Rustica  (1867) neorenaissance.

Vaart NZ 114,  RM     IMG 7532

Vaart NZ 116
Woonhuis en tuinaanleg met smee/gietijzeren hekwerk De Hofstede  (1882) gebouwd voor fam. Albarda. Eclectisch.

Vaart NZ 116,  RM     IMG 7541

Vaart NZ 126
Huis van het Asser type en stoeppalen met kettingen Huize Bartje. Sinds decennia een sociaal pension.  

Vaart NZ 126,     RM     IMG 7551

Vaart ZZ 11-11a-13
Woonhuis Gratamahuis  (1811) gebouwd voor S. Gratama.
Achter het enorme woonhuis dat nu is opgedeeld in drieen staat nog altijd een schuur, waar twee eeuwen geleden de drukkerij was gevestigd van de Provinciale Drentsche en Asser Courant (nu Dagblad van het Noorden). Bij de toegang naar die schuur is te zien dat de muur terugwijkt. Dit ‘gat’ was nodig om de grote papierrollen voor de krant door het smalle gangetje te krijgen. De krant was eigendom van de familie Gratama. Sibrand Gratama was de oprichter. Hij was bovendien rechter en later burgemeester. De beeldjes naast de deur zijn bijzonder. Van oorsprong bevond zich boven de ingang een balkon.

Vaart ZZ 11 11a 13,    RM IMG 7666

Vaart ZZ 19
Woonhuis/kantoor  (1902-1905) gebouwd voor graanhandelaar G. J. de Waard jugendstil/neorenaissance
Een gevelsteentje in de steeg ernaast meldt 1897 als bouwjaar, maar dat geldt voor het achtergedeelte. De gang naast het huis herbergde begin negentiende eeuw veel bedrijvigheid: pakhuizen, paardenstal en maalderij.

Vaart ZZ 19,    RM IMG 7663

Vaart ZZ 23b-25
Woonhuis  (ca 1875)
Rond 1800 woonhuis van Petrus Hofstede, de latere gouverneur van Drenthe, later woonhuis van de eerste Drentse chirurg dr. Amshoff. De grote deuren verraden een inpandig koetshuis.

Vaart ZZ 23b 25,    RM     IMG 7656

Vaart ZZ 25a-27-29
Woonhuis  (ca 1875).

Vaart ZZ 25,    RM     IMG 7655

Vaart ZZ 33
Groot pand uit 1856. Nu kantoorpand, vroeger het woonhuis van mevrouw Westra. In de oorlog enige tijd distributiekantoor. Gevelsteen H.J. Westra.  Is in 1938 verkocht voor achtduizend gulden aan de hervormde gemeente om er een bejaardentehuis van te maken. Maar dat is er nooit van gekomen.

Vaart ZZ 33,    RM     IMG 7650

Vaart ZZ 41a
Woonhuis (1934 J.F.A. Gobel) 
Een van de mooiste voorbeelden in Assen van de stijl van de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright. Gekenmerkt door de kubistische en ronde vormen, die ook doen denken aan de beweging De Stijl uit die tijd. De vlaggenmast op het huis is essentieel onderdeel van de ‘opgaande’architectuur, maar volstrekt onbruikbaar.

Vaart ZZ 41a,    RM     IMG 7648

Vaart ZZ 43-45
Woonhuis (ca 1905) jugendstil/neorenaissance. Bijzonder zijn de maskers op de sluitstenen.

Vaart ZZ 43 45,    RM     IMG 7645

Vaart ZZ 49
Gepleisterde Empire-gevel. Wordt wel het Franse huis genoemd. Stamt uit het midden van de negentiende eeuw. Opmerkelijk zijn de lange stoep, de Franse balkonnetjes (hekjes langs de twee linkerramen) en de dubbele voordeur in glas. Stijl van Willem II en dat is vrij uniek. Onder meer woonhuis van officier van justitie Schenkenberg van Mierop.

Vaart ZZ 49,    RM    IMG 7640

Vaart ZZ 51
Huis met verhoogde begane grond (ca 1860)
Samen met buurman 53 een eenheid uit dezelfde bouwperiode. Het pleintje ertussen maakt duidelijk dat de huizen aan de Vaart feitelijk dijkwoningen zijn. De vaart ligt tussen twee dijklichamen, zodat er geen sluis meer nodig was bij de aanleg van het laatste gedeelte naar het stadscentrum. 

Vaart ZZ 51,    RM   IMG 7639

Vaart ZZ 53
Huis met verhoogde begane grond  (ca 1860).

Vaart ZZ 53,    RM      IMG 7634

Vaart ZZ 55-55a
Woonhuis met stoep ‘Huis met de wenkbrauwen’  (ca 1880). Op 10 december 1873 werd hier de beroemde Drentse schilder en dichter Louis Albert Roessingh geboren als zoon van de rechtbankpresident. Roessingh maakte de benaming Stad der paleizen voor zijn geboortestad populair. Die naam was bedacht door een reiziger uit de negentiende eeuw. De bijnaam van het huis slaat op de accoladeversiering boven de ramen.

Vaart ZZ 55 55a,    RM      IMG 7633

Vaart ZZ 69
Pakhuis ‘van Benes’  (ca 1885). Het oude pakhuis van graanhandelaar Benes, nu woonhuis.  

Vaart ZZ 69,   RM     IMG 7619

Vaart ZZ ongenummerd
Complex van drie kazernes Wilhelmina (1893), Emma (1894) en Hendrik (1904) (neorenaissance) met bureel annex gymnastiekgebouw tussen Wilhelmina en Emma (1910) en ijzeren  hekken tussen bakstenen hekpijlers met twee schildwachthuisjes (Balkenweg 3)

Vaart ZZ Kazernecomplex  RM     IMG 7557

Van der Feltzpark 2
Woonhuis  (ca 1875)

Van der Feltzpark 4
Villa en smeed/gietijzeren hekwerk bevestigd aan bakstenen pijlers ’t Groote Holt.  (ca 1875) eclectisch

vd Feltzpark 4,      RM   IMG 7694

Witterzomer 1 Witten 
Boerderij met zijbaander  

Witterhaar 11 Witten
Boerderij met achterbaander  (deels ca 1750)

Zuidersingel 11
Woonhuis.
Zuidersingel 11, RM, IMG 0539 (1)

Zuidersingel 12
Voormalig post- en telegraafkantoor (1895 C.H.Peters). Gebouwd in 1895 en tot 1972 in gebruik bij de posterijen. Sindsdien een medische functie.

Zuidersingel 12-18, RM, IMG 0527 (1)

Zuidersingel 12-18, RM, IMG 0527 (3)

Zuidersingel 21
Woonhuis en stoeppalen met kettingen (erfscheiding).

Zuidersingel 21, IMG 0510 (2) 

Zuidersingel 79-81
Gereformeerde kerk met interieur en kosterswoning Zuiderkerk (1923-19235 A. Smallenbroek) expressionisme.

Zuidersingel 79-81, 2013, IMG 5530 (3)

Zuidersingel 79-81,Kosterswoning, 2013, IMG 5530 (4)

Loon Heirweg ongenummerd
Hunebed D15 inclusief terrein uit het Neoliticum.

Loon Heirweg ongen. Hunebed D15, RM, IMG 0427 (4)

Loon Markeweg 2
19de eeuws boerderijcomplex (boerderij met achterbaander grote schuur en stookhok met varkenskot en met keitjes bestraat erf).

Loon, Markeweg 2, RM, IMG 0445 (2)

Loon, Markeweg 2, RM, IMG 0445 (4) 

Zeijen Oosterweg ongenummerd
Paaltjasker nabij het Meestersveen Eenvoudig te demonteren en te verplaatsen houten poldermolentje.

Zeijen Oosterweg ongen. Paaltjasker, RM, IMG 0462 (5)