Het allereerste begin

De stad Assen dateert van 1259 zo wordt altijd gezegd. Maar wat is er toen precies gebeurd? Is toen de eerste steen van het klooster gelegd? Zoals we nu de eerste paal voor een nieuwe gebouw slaan? In zekere zin wel. In 1259 is namelijk de grondruil tot stand gekomen waardoor de verhuizing van het klooster vanuit Coevorden naar Assen mogelijk werd. Het staat verwoord in een akte die nog altijd bewaard wordt in het archief van het klooster. Hieronder de tekst en verklaring.

Otto, graaf van Benthem, keurt de overdracht goed door Hako, zoon van wijlen Stephanus de Hardenberg, ridder, aan de St.-Maria-abdij bij Covordia van de hof en de molen c.a. te Durse en de pacht van 4 Groninger ponden uit Nortwalde bij Rode, vroeger door Hako van hem in leen gehouden, onder voorbehoud van de pacht van 3 Groninger ponden uit de hof voor zijn kastelein Hermannus de Methele, ridder; en dit in ruil voor het huis van de abdij te Campen bij Covordia, door haar verkregen van Johannes Campinc en Rode, en haar rechten op de door haar van graaf Otto in leen gehouden huizen te Itterbeke en te Anewede, met uitzondering van haar bezittingen te Lutten.

Otto comes de Benthem universis visuris praesentia noscere veritatem. Noverint universi ac singuli quod Hako filius Stephani de Hardenberg militis bone memorie bona que tenebat a nobis in feodum et quorum proprietatem ipsi reliquimus videlicet curtem Durse molendinum adiacens ipsi curti cum pascuis, aquis, pratis et omnibus infra marcham Durse ad ipsam curtem spectantibus et pactum de Nortwalde apud Rode singulis annis solvendum videlicet quatuor libras Groningensis monete dilectis in Christo abdisse et conventui cenobii sancte Marie juxta Covordiam Cysterciensis ordinis contulit absolute ita quod eadem
abbatissa et idem conventus curtem praedictam cum suis attinentiis supradictis iure proprietario in perpetuum possidebunt salvo tamen pacto Hermanni de Methele militis nostri ..... videlicet tribus libris Groningensis monete ex curte praefata singulis annis in die Animarum ipsi a praedicto conventu solvend.. ..... vero abbatissam et conventus praedictos domum in Campen iuxta Covordiam cum omnibus suis attinentiis et cum omni jure quo Johannes ... ..... et Rode bone memorie quondam eadem vendiderunt eisdem insuper domum sitam Itterbeke et domum sitam Anewede cum omnibus ad ipsam domus spectantibus preter bona ipsorum apud Lutten iacentia Hakoni praefato titulo concambii reddiderunt proprietate ipsorum bonorum nobis et nostris heredibus attinente que cum aliis bonis in recompensationem bonorum quae ipsi reliquivimus assignatis idem Hako a nobis et nostris heredibus in feodum obtinebit ut autem dictum concambium ratum et firmum permaneat nec in posterum ab aliquo infringatur nostro sigillo praesentia duximus roboranda. Acta sunt hec praesentibus Gerardo dicto Clencke, Nicolao filio Boudekini .....boldo de Vecta et Hermanno de Methele militibus et aliis quam pluribus fidedignis

Anno domini Mo CCo Lo nono in vigilia Omnium Sanctorum.